Otrzymanie przez zakład ubezpieczeń zawiadomienia o szkodzie oraz okolicznościach , w których do niej doszło, wyznacza początek postępowania likwidacyjnego. Zakład ubezpieczeń ma od tego dnia, co do zasady, 30 dni na likwidację szkody (wypłacenie odszkodowania). Termin ten może być przedłużany jedynie w wyjątkowych okolicznościach, które podlegają kontroli sądowej.

Na kim spoczywa obowiązek ustalenia okoliczności wypadku i wysokości szkody?

Oczywiście obowiązek ten spoczywa na zakładzie ubezpieczeń. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że ustawodawca ustanawiając krótki termin spełnienia świadczenia ustawodawca wskazał na konieczność szybkiej i efektywnej likwidacji szkody ubezpieczeniowej. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel – jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców – obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody. Obowiązku tego nie może przerzucić na inne podmioty, w tym uprawnionego do odszkodowania. Rolą sądu w ewentualnym procesie może być jedynie kontrola prawidłowości ustalenia przez ubezpieczyciela wysokości odszkodowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r., II CSK 257/09).

Uprawnienie zakładu ubezpieczeń do wstrzymania wypłaty odszkodowania ograniczona jest do sytuacji wyjątkowych, gdy istnieją obiektywne niejasności odnoszące się do samej odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości szkody. Nie zwalnia to w żaden sposób ubezpieczyciela od przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego w niezbędnym zakresie bez nieuzasadnionej zwłoki, starannie i profesjonalnie, wnikliwie i sprawnie.

Jakie są konsekwencje uchybienia przez ubezpieczyciela terminowi 30 dni do wypłaty odszkodowania?

Spełnienie świadczenia w terminie późniejszym może być usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy ubezpieczyciel powoła się na istnienie przeszkód w postaci niemożliwości wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności, albo wysokości świadczenia, mimo działań podejmowanych ze szczególną starannością. Okoliczności te podlegają indywidualnej ocenie w realiach konkretnej sprawy. Nie wykazanie ich świadczy o popadnięciu ubezpieczyciela w opóźnienie ze spełnieniem świadczenia. Stwierdzenie, że ubezpieczyciel uchyla się od spełnienia świadczenia oznacza, że umowa ubezpieczenia nie spełnia swej funkcji ochronnej. Takie działanie ubezpieczyciela stanowi akt nielojalności i złej wiary, przez co nie może korzystać z ochrony prawnej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r., II CSK 257/09).

Uchybienie terminowi do wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni uzasadnia domagania się od zakładu ubezpieczeń odsetek za opóźnienie. Należą się one od pierwszego dnia następującego pod dniu, w którym upłynął termin 30 dni.

Radca prawny i doradca podatkowy Maciej Nowakowski

Słowa kluczowe: zakład ubezpieczeń, szkoda, odszkodowanie, zadośćuczynienie, termin 30 dni, likwidacja szkody, postępowanie likwidacyjne, odsetki za opóźnienie.

Kancelaria zajmuje się prawem podatkowym, prawem finansowym oraz dochodzeniem odszkodowań i innych świadczeń dla osób poszkodowanych w wyniku błędów medycznych oraz wypadków komunikacyjnych, w pracy, w gospodarstwach rolnych i innych. W przypadku gdyby potrzebowali Państwo pomocy prawnej lub chcieli zlecić prowadzenie sprawy sądowej w przedmiocie dochodzenia roszczeń ze wskazanych wyżej tytułów, pozostaję do Państwa dyspozycji i zachęcam do kontaktu. Jestem dostępny pod adresem e-mail: nowakowski@ltc-legal.pl oraz nr tel. 604211919.

Niniejsza informacja ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej, ani opinii prawnej. Udzielenie porady prawnej lub sporządzenie opinii prawnej powinno być poprzedzone wnikliwą analizą Państwa indywidualnej sytuacji.