Wskazanym wyżej zagadnieniem zajmował się Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 01 lutego 2018 r., I ACa 813/17. Sąd ten rozpatrywał apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II C 16/17. Niestety dla powoda, zarówno Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny nie znaleźli podstaw do uwzględnienia powództwa.

Postanowiłem przyjrzeć się tej sprawie dla Państwa nieco bliżej, a to z uwagi na jej dość ciekawe jej okoliczności.

O co wnosił powód?

Jak wynika z uzasadnienia Sądu Apelacyjnego, powód wniósł o zasądzenie 85.000 zł tytułem zadośćuczynienia za narażenie życia i zdrowia jego oraz jego rodziny na skutek dopuszczenia do funkcjonowania mieszkania ogrzewanego piecem węglowym, pozbawionego wentylacji i zagrzybionego. Pozwoliłem sobie wyróżnić słowo „narażenie” ponieważ jego użycie w pozwie dla określenie żądania pozwu ma niezwykle istotne znaczenie i odgrywa w sprawie kluczową rolę.

Komu i co powód zarzucał?

Powód zarzucił wynajmującemu przede wszystkim niedrożność i zasłonięcie kratki wentylacyjnej w kuchni i łazience, a nadto brak nawiewu w drzwiach łazienki, a w kuchni brak wentylacji i brak otworów, co powodowało m.in. zagrzybienie mieszkania. Wszystko to powodowało, że będący przedmiotem najmu lokal mieszkalny nie nadawał się do zamieszkania.

Dlaczego Sąd Okręgowy oddalił powództwo?

Zdaniem tego Sądu, powód nie udowodnił istotnych okoliczności, których ustalenie mogłoby spowodować uwzględnienie powództwa. Podstawową kwestią wymagającą udowodnienia było zarzucane w pozwie oddanie powodowi i jego rodzinie lokalu mieszkalnego w stanie nienadającym się do użytku (zastrzec jednak należy, że zdaniem tego Sądu fakt ten nie mógł być czynem niedozwolonym – odmiennego zdania był natomiast Sąd Apelacyjny). Na tę okoliczność nie powołano natomiast dowodu z opinii biegłego, a jego powołanie – zdaniem Sądu – było konieczne. Wykazanie nienależytego stanu technicznego lokalu mieszkalnego co do zasady wymaga wiadomości specjalnych a te dostarczyć może jedynie opinia biegłego.

Co na to Sąd Apelacyjny?

Sąd Apelacyjny wyraźnie wskazał, że niewykonanie bądź nienależyte wykonanie zobowiązania umownego (np. z umowy najmu) może w pewnych wypadkach być także czynem niedozwolonym. W jego ocenie oddanie przez wynajmującego w najem lokalu mieszkalnego, który nie ma odpowiedniej wentylacji, a co może stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia najemcy takiego lokalu, stanowi nie tylko niewykonanie obowiązku umownego, ale jest i deliktem w rozumieniu art. 415 kodeksu cywilnego (czynem niedozwolonym). Co do zasady, okoliczność ta otwiera drogę do poszukiwania ochrony prawnej w ramach odpowiedzialności deliktowej i formułowania roszczenia o zadośćuczynienie na podstawie art. 444 i 445 kodeksu cywilnego.

Oddanie przez wynajmującego lokalu mieszkalnego, który nie ma odpowiedniej wyntylacji, może stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia najemcy takiego lokalu i jego rodziny. W przypadku, gdy wskutek niedopełnienia obowiązku przez wynajmującego odnośnie oddania lokalu mieszkalnego w odpowiednim stanie techniczno-sanitarnym u lokatorów dojdzie do rozstroju zdrowia, najemcy i innym lokatorom przysługuje roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Sąd Apelacyjny ostatecznie oddalił apelację powoda. Wskazał przy tym, że jedynie za „narażanie” na uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia zadośćuczynienie nie przysługuje. Warunkiem przyznania zadośćuczynienia jest zaistnienie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Samo narażenie nie wystarcza do uwzględnienie żądania o zadośćuczynienie.

Analogicznie ocenić należy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Również tutaj musi dość do „naruszenia” dobra osobistego – zdrowia, a to w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Roszczenie to nie przysługuje w wypadku zagrożenia naruszenia tego dobra.

Gdyby w ramach analizowanej sprawy zostało wykazane, że powód doznał uszkodzenia ciała bądź rozstroju zdrowia, i byłoby to skutkiem przebywania w lokalu mieszkalnym – zagrzybionym i pozbawionym wentylacji, roszczenie mogłoby zostać uwzględnione.

Niniejsza sprawa ukazuje jak ważne jest precyzyjne formułowanie żądania pozwu, a brak precyzji może w ostatecznym rozrachunku zdecydować o przegranej. Nie mniej istotne jest również powoływanie w pozwie twierdzeń na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia oraz naprowadzanie odpowiednich dowodów. W tym zakresie obowiązki spoczywają wyłącznie na powodzie. Jedynie wyjątkowo możliwe jest powoływanie dowodów przez Sąd z urzędu.

Radca prawny i doradca podatkowy Maciej Nowakowski

Jeżeli chcesz być informowany na bieżąco o sprawach z zakresu mojej specjalizacji, polub i obserwuj moją stronę. Jestem dla Was na Facebook’u, gdzie prowadzę stronę Maciej Nowakowski Radca Prawny Odszkodowania. Jestem również autorem Bloga o Zakażeniach Szpitalnych. Blog połączony jest ze stroną na Facebook’u Zakażenia szpitalne – aspekty prawne. Zachęcam do czytania wpisów.

Moja Kancelaria zajmuje się prawem medycznym, prawem podatkowym i finansowym oraz dochodzeniem odszkodowań i innych świadczeń dla osób poszkodowanych w wyniku błędów medycznych oraz wypadków komunikacyjnych, w pracy, w gospodarstwach rolnych i innych. W przypadku gdybyś potrzebował pomocy prawnej lub chciał zlecić prowadzenie sprawy sądowej w przedmiocie dochodzenia roszczeń ze wskazanych wyżej tytułów, pozostaję do Twojej dyspozycji i zachęcam do kontaktu. Jestem dostępny pod adresem e-mail: nowakowski@zakazeniaszpitalne.plnowakowski@ltc-legal.pl oraz pod nr tel. 604211919.

Niniejsza informacja ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej, ani opinii prawnej. Udzielenie porady prawnej lub sporządzenie opinii prawnej powinno być poprzedzone wnikliwą analizą Twojej indywidualnej sytuacji, której jestem gotowy się podjąć na Twoje zlecenie. Swoją wiedzę i doświadczenie stawiam do Waszej dyspozycji.

Słowa kluczowe: szkoda, zadośćuczynienie, czyn niedozwolony, delikt, lokal mieszkalny.