Ciekawe i zarazem istotne zagadnienie zrodziło się na kanwie sprawy, w której powód dochodził roszczeń od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej „UFG”), przy czym dochodzenie roszczeń przed sądem poprzedzało zawarcie ugody.

Jakie roszczenie powód zgłosił w pozwie?

Powodem w sprawie był ojciec małoletniego syna, który zmarł wskutek obrażeń odniesionych przy pracach w gospodarstwie rolnym (prace polowe). Przed wniesieniem pozwu o zadośćuczynienie powód zawarł z UFG ugodę, w której UFG zobowiązał się do zapłacenia na jego rzecz kwoty 15.000 zł tytułem „odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej powodowanej śmiercią syna”. Ugoda nie mówiła nic o zadośćuczynieniu, przy czym zawierała oświadczenie powoda „…że kwota ta stanowi pełne zaspokojenie jego roszczeń wynikających ze skutków wypadku z dnia 14 kwietnia 2000 r. i zrzeka się wszystkich dalszych roszczeń na przyszłość w stosunku do pozwanego.”.

Powód, przekonany, że nie zrzekł się roszczenia o zadośćuczynienie za śmierć syna, wniósł o jego zasądzenie od UFG. Uważał, że zawarta z UFG ugoda nie dotyczyła innych roszczeń, aniżeli „odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej”.

Zawierając ugodę należy każdorazowo zachować szczególną ostrożność. Ugoda zwyczajowo zawiera zastrzeżeniu o „pełnym zaspokojeniu roszczeń” z określonego stosunku prawnego, jak i „zrzeczeniu się wszystkich dalszych roszczeń”. Należy pamiętać, że ze zdarzenia wyrządzającego szkodę może wynikać więcej niż jedno roszczenie (np. odszkodowanie, zadośćuczynienie, renta i inne). Precyzyjnie sformułowana ugoda nie powinna pozostawić marginesu do intereptacji, jakiego roszczenia dotyczy ewentualne „zrzeczenie się”.

Co na to Sąd I i II instancji?

Sąd I instancji zgodził się z powodem i zasądził z tytułu zadośćuczynienia od UFG na rzecz powoda kwotę 50.000 zł. Sąd II instancji również rację przyznał powodowi i oddalił w całości apelację UFG.

Sądy obu instancji przyjęły, że skoro ugoda dotyczyła roszczenia oznaczonego w niej jako „odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej”, to w swej istocie zrzeczenie się dalszych roszczeń dotyczyło wyłącznie tego rodzaju (np. ponad kwotę 15.000 zł przyznaną na mocy ugody). Zrzeczenie się roszczeń, zdaniem sądów, nie dotyczyło roszczeń z innych tytułów, w tym dochodzonego pozwem roszczenia o zadośćuczynienie za śmierć syna.

Sąd Najwyższy był innego zdania

Niewątpliwie zaskoczeniem dla powoda było orzeczenie Sądu Najwyższego (z dnia 12 kwietnia 2018 r., II CSK 375/17), którego zdaniem ugodę zawartą przed procesem pomiędzy powodem a UFG należało zinterpretować w ten sposób, że jej przedmiotem strony uczyniły wszystkie roszczenia wynikające z tego stosunku prawnego („…ze skutków wypadku z dnia 14 kwietnia 2000 r. …”). Sąd Najwyższy podkreślił, że z treści ugody nie wynika, że wolą stron było wyłączenie jakiś roszczeń, w tym dochodzonego w sprawie. Jeżeli zaś z treści ugody stron nie wynika, że objęto nią jedynie część roszczeń, to należy przyjąć, iż strony uregulowały wszystkie elementy łączącego je stosunku. Tym samym powód nie był uprawniony do dochodzenia roszczenia z tytułu zadośćuczynienia, ponieważ zawarł ugodę, na podstawie której zrzekł się tego roszczenia.

Wyrok Sądu Najwyższego pokazuje, jak duże znaczenie mają precyzyjne sformułowania. Zawierając ugodę należy każdorazowo zachować szczególną ostrożność. W omawianej sprawie, jak się wydaje, ostrożności tej zabrakło. Kwota 15.000 zł za wszelkie roszczenia związane ze śmiercią małoletniego dziecka jest w mojej ocenie rażąco niska.

Radca prawny i doradca podatkowy Maciej Nowakowski

Jeżeli chcesz być informowany na bieżąco o sprawach z zakresu mojej specjalizacji, polub i obserwuj moją stronę. Jestem dla Was na Facebook’u, gdzie prowadzę stronę Maciej Nowakowski Radca Prawny Odszkodowania. Jestem również autorem Bloga o Zakażeniach Szpitalnych. Blog połączony jest ze stroną na Facebook’u Zakażenia szpitalne – aspekty prawne. Zachęcam do czytania wpisów.

Moja Kancelaria zajmuje się prawem medycznym, prawem podatkowym i finansowym oraz dochodzeniem odszkodowań i innych świadczeń dla osób poszkodowanych w wyniku błędów medycznych oraz wypadków komunikacyjnych, w pracy, w gospodarstwach rolnych i innych. W przypadku gdybyś potrzebował pomocy prawnej lub chciał zlecić prowadzenie sprawy sądowej w przedmiocie dochodzenia roszczeń ze wskazanych wyżej tytułów, pozostaję do Twojej dyspozycji i zachęcam do kontaktu. Jestem dostępny pod adresem e-mail: nowakowski@zakazeniaszpitalne.plnowakowski@ltc-legal.pl oraz pod nr tel. 604211919.

Niniejsza informacja ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej, ani opinii prawnej. Udzielenie porady prawnej lub sporządzenie opinii prawnej powinno być poprzedzone wnikliwą analizą Twojej indywidualnej sytuacji, której jestem gotowy się podjąć na Twoje zlecenie. Swoją wiedzę i doświadczenie stawiam do Waszej dyspozycji.

Słowa kluczowe: szkoda, śmierć osoby bliskiej, osoba bliska, odszkodowanie, zadośćuczynienie, ugoda, zakład ubezpieczeń.